مساجد تاریخی قزوین

مسجد جامع

مسجد جامع کبیر در محله ی «دباغان» شهر قزوین قرار دارد و با مناره های باشکوه، ایوان های رفیع و گچ بری های نفیس از آثار ممتاز دوره اسلامی به شمار می رود. قدیمی ترین بخش مسجد، بعد ازآثار چهار طاقی ساسانی که در زیر مقصوره قرار گرفته، طاق هارونی است که در زمان « هارون الرشید» در سال 192 «ه – ق» ساخته شد.
 مهم ترین و زیباترین بخش مسجد، مقصوره و گنبد سلجوقی آن است؛ طول دهانه ی آن چهارده  ذرع و دارای پنج کتیبه ی گچبری به خط کوفی است. در وسط دیوار جنوبی مقصوره، محرابی از سنگ مرمر صیقلی دیده می شود و طرفین آن با کاشی های رنگارنگ تزیین شده است و در گوشه ی شمال غربی آن، منبر سنگی قرار دارد .
سایر قسمت های مسجد، مربوط به دوره های بعد تا پایان دوره قاجاریه است.ایوان شمالی و دو مناره ی کاشی کاری شده ی آن در زمان شاه تهماسب و ایوان غربی آن در دوره شاه سلیمان صفوی ساخته شدند. ایوان جنوبی که زیباترین ایوان مسجد است در زمان سلطنت « شاه عباس دوم» به مدخل مقصوره اضافه شد .
این مسجد دارای دو ورودی است. ورودی شرقی در سال 1047 «ه – ق» و ورودی غربی در سال 1272 «ه – ق» ساخته شد.

مسجد النبی

مسجد النبی با وسعتی حدود چهارده هزار متر مربع، یکی از بزرگ ترین مسجدهای ایران است. ساختمان این بنا مربوط به دوره ی صفویه است و در دوره ی  قاجاریه    به فرمان « فتحعلی شاه » تجدید بنا شد .
مسجد ، چهار ایوانی و دارای سه ورودی است. صحن مسجد، ابعادی در حدود 80× 100 متر دارد و حوض بزرگی در وسط آن دیده می شود. این صحن، از سمت شمال و جنوب به شبستان و از سمت شرق و غرب به رواق ها محدود است. گنبد بزرگ مسجد با قطر چهارده و ارتفاع بیست متر، در پشت ایوان جنوبی قرار دارد و دارای کاشی کاری است .

مسجد سنجیده

مسجد سنجیده در محله ی « راه ری» شهر قزوین قرار دارد و از آثار دوره ی سلجوقی به شمار می رود. این مسجد در حال حاضر فقط دارای فضای گنبد خانه ای به شکل مربع و به ابعاد 9/20 متر است. مسجد سنجیده دردو ضلع، مشرف به گذر بوده و در هر ضلع، دارای سه راه ارتباطی است. این مسجد دارای گنبدی به سبک سلجوقی، مناره کوتاه و تزیینات مقرنس در زیر گنبد است .

مسجد حیدریه

اين مسجد درگذر بلاغى و جزو محلهٔ ی پنبه‌ريسه است. راجع به تاريخ بنياد اين مسجد، ‌اطلاع درستى در دست نيست؛ ولى بى‌شک مسجد حیدریه در شهر قزوین با تزیینات زیبای خود، یکی از عالی ترین بناهای معماری ایران به شمار می رود. درباره ی تاریخ ساخت آن اطلاع دقیقی در دست نیست. این مسجد احتمالاً همان مسجدی است که «حمدالله مستوفی» و «امام راضی» آن را به نام « جامع اصحاب ابوحنیفه» خوانده اند .گچبری محراب و تزیینات مسجد از نظر طرح، جزو بهترین و نفیس ترین نمونه های هنر گچبری ایران به شمار می رود. مقصوره ی مسجد حیدریه تنها قسمت به جای مانده از این مسجد باشکوه چهار ایوانی است که بعدها تخریب شده و قسمت های دیگری به آن الحاق شده است. گنبد رفیع مقصوره، فرو ریخته و برای حفاظت از تزیینات آن سقفی شیروانی بر آن بنا نموده اند .

حسینیه امینی ها

حسینیه  امینی ها از جمله نمونه های کامل و زیبای خانه های سبک قزوین است. آنچه که امروزه از این خانه به جای مانده، دارای چهار حیاط و فضاهای مختلف در دو طبقه همکف و زیر زمین است. این خانه متعلق به «حاج محمد رضا امینی» از تجار معتبر بود و در سال 1275 «ه – ق» بخشی از آن وقف حسینیه شد. زیباترین بخش خانه، از سه تالار که در موازات یکدیگر قرار گرفته و به وسیله ی ارسی های زیبایی (نوعی در قدیمی که دارای چهارچوب مخصوص بوده و با بالا و پایین رفتن باز و بسته می شده است.) که به یکدیگر مرتبط هستند، تشکیل شده است. تالار جنوبی با نه دهنه ارسی و شیشه های رنگی از شاهکارهای هنری است. سقف تالارها دارای نقاشی، آیینه کاری،رَف، طاقچه های کاسه ای مزین، گچبری و گره بندی چوبی     است. در زیر تالار، سردابه، زیرزمین، شربت خانه و ... قرار دارد. بخش های دیگر این خانه از تزیینات ساده تری برخوردارند .

حسینیه آقا سید جمال

این حسینیه در ضلع غربی مسجد جامع در خانه آقا سید جمال رضوی قرار دارد و از مراکز مورد توجه مردم در ایام محرم و صفراست و در آن، مراسم روضه خوانی و سوگواری برگزار می شود.